چاپ        ارسال به دوست

همه چیز درباره شبکه ملی اطلاعات/تاریخچه، چشم انداز،ماموریت ، اهداف و ویژگی ها

موسی الرضا شبرنگی_ راه اندازی شبکه ملی اطلاعات که از 11 سال پیش در دستور کار نهادها و سازمان های ذیربط قرار گرفت، سرانجام در هفتم شهریور 1395 رونمایی شد.


شبکه ای که در سه فاز به بهره‌برداری خواهد رسید و فاز اول آن که استقرار است هفتم شهریور مورد بهره‌برداری قرار گرفت و به گفته مسئولین فاز دوم با عنوان " رشد" در دهه فجر 95 و فاز سوم در قالب" بلوغ" در اردیبهشت 96 روز جهانی مخابرات راه‌اندازی می‌شود.


چگونگی تحقق یکی از مطالبات جدی مقام معظم رهبری و روند فعالیت های صورت گرفته شده برای راه اندازی شبکه ملی اطلاعات در این نوشتار کم مجال نمی گنجد ،آنچه مورد نظر است روایتی موجز از اهمیت، ویژگی ها و ظرفیت های جدید است که در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور ، بویژه برای بازیگران اصلی و از جمله شرکت مخابرات ایران گشوده شد تا ایفاگر نقش بی بدیل خود در این حوزه باشد.


شبکه ملی اطلاعات از مؤلفه‌های استقلال کشور است


چندی پیش دکتر روحانی رئیس‌جمهور با اشاره به آغاز به کار فاز اول شبکه ملی اطلاعات در هفته دولت، گفت: طراحی و اجرای این شبکه عظیم اطلاعاتی اقدامی ارزشمند و گامی مهم در مسیر دسترسی همگانی به اطلاعات و تسهیل و تسریع روند توسعه است.
رییس جمهور در جلسه شورای عالی فضای مجازی با اشاره به مصوبه شورای عالی فضای مجازی در اوایل دولت یازدهم برای تشکیل شبکه ملی اطلاعات و همچنین تأکیدات رهبر معظم انقلاب بر محوریت شبکه ملی اطلاعات در تدوین نظام ارتباطی در جلسه هیأت دولت، گفت: اگر مردم احساس کنند که شبکه‌ای ملی، قابل اعتماد، پایدار، با کیفیت و با دسترسی امن و آسان در اختیار دارند، نقش مؤثرتری نیز در فرآیند پیشرفت کشور بر عهده خواهند گرفت.


آنچه در سخنان رییس جمهور مورد تاکید قرارگرفت ، اعتماد سازی و انتقال صحیح ویژگی های برجسته شبکی ملی اطلاعات نزد قاطبه مردم است تا پایداری، کیفیت و دسترسی آسان را در کنار مقوله امنیت ، بخوبی احساس کنند.


هرچند گذر زمان در اقبال و گرایش مردم به شبکه ملی اطلاعات کمک خواهد کرد چرا که کاربران هوشمند
ایرانی همواره در پی بهترین گزینه های موجود بوده و صد البته تا رسیدن به دوران رشد و بلوغ شبکه با مداقه بیشتر اوضاع را رصد خواهند کرد.

 


تاریخچه شبکه ملی اطلاعات در کشور


در اواخر سال 1384 بحث شبکه ملی اینترنت در کشور مطرح و مهمترین دلیل پیاده سازی این شبکه درآن سال کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت اعلام شد.
در اسفند سال 1384، بر اساس تصمیم هیات دولت مقرر شد شبکه ملی طی 3 سال به بهره برداری برسد و طراحی های کلی شبکه نیز انجام شود.
در سال 1385 قرار شد پروژه اینترنت ملی درمرکز تحقیقات مخابرات ایران انجام شود.
در سال 1386 نیز همین موضوع تکرار شد و این بار برنامه های عملیاتی راه اندازی و بهره برداری اینترنت ملی در سالهای 86 تا 88 در هیات وزیران تصویب شد. با توجه به الزامات سند چشم انداز بیست ساله در سال 1389 موضوع شبکه ملی اینترنت با نام جدید شبکه ملی اطلاعات به صورت جدی تر مطرح شد به طوری که کلیات موضوع در ماده ۴۶ برنامه پنجم توسعه مطرح شد.



ویژگی های شبکه ملی اطلاعات

برای اولین بار از 70 سال پیش تاکنون یک معماری کامل شبکه در کشور پیاده شده است و تمام شهرهای ایران از سه مسیر به فیبر متصل هستند که اصل شبکه ارتباطی ایران در فیبر استوار است و ماهواره و ماکرویو نیز سهم کمی دارند.
همچنین در این شبکه، خدمات اینترنت بین الملل و ترافیک داخل به طور همزمان برای کاربران ممکن شده و با سیاستهای اقتصادی و تعرفه ترجیحی تلاش می شود نسبت به توسعه، تولید و توزیع محتوای بومی، اشتیاق و صرفه اقتصادی بوجود آید.
شاخص‌های مورد نظر در برنامه کوتاه مدت برای شبکه ملی اطلاعات شامل 300 کیلوبیت سرانه هر مشترک و ضریب نفوذ 80 درصدی پنهای باند خانگی و ضریب نفوذ 60 درصدی پنهای باند سیار است.
با ایجاد فاز نخست شبکه ملی اطلاعات 8 اپراتور خصوصی شرکت مخابرات ایران، همراه اول،ایرانسل،‌رایتل،‌شاتل،‌آسیاتک، پارس آنلاین و افرانت بازیگران اصلی در شبکه ملی اطلاعات هستند و قرار است در آینده بازیگران دیگری نیز به این شبکه اضافه شوند. این شرکت‌ها در راستای اجرای شبکه ملی اطلاعات CDN ‌های را (مراکز تحویل محتوا) خود را علاوه بر تهران در چند شهر دیگر نیز مستقر کردند که با این امکان محتوا با توجه به موقعیت کاربر از نزدیکترین سرور به کاربر ارایه می‌شود.
شبکه‌ ملی اطلاعات شامل ارتباطات داخلی اینترنت است؛ این شبکه سبب افزایش کیفیت، بالا رفتن سرعت و کاهش قیمت تبادل داده در داخل کشور می‌شود. با افتتاح این شبکه کاربران ایرانی برای مشاهده‌ وب‌سایت‌های ایرانی، دریافت فایل (دانلود) از سرورهای داخل کشور و دسترسی به سازمان‌های خصوصی و دولتی داخلی نیاز به استفاده از پهنای باند بین‌الملل ندارند.
بدین ترتیب تعرفه‌ پهنای باند داخلی و خارجی قرار است جداگانه محاسبه شود و به هر کاربر به ازای هر گیگ ترافیک خارجی، دو گیگ پهنای باند داخلی داده شود.
از سویی برای دریافت داده‌های داخلی نیاز نیست داده از کشور خارج شده و دوباره به کشور بازگردد؛ بنابراین میزان تاخیر کاهش می‌یابد و کیفیت و سرعت ارتباطات کاربر ایرانی در دریافت اطلاعات بیشتر می‌شود.هم اکنون چهار میلیارد صفحه وب فارسی ایجاد شده است.
شبکه ملی اطلاعات هیچ محدودیتی برای دسترسی کاربران به اطلاعات و خدمات وجود ندارد و کاربران پس از این اطلاعات و خدمات را با کیفیت بهتر، سرعت بالاتر و تعرفه کمتر دریافت خواهند کرد.
بطور خلاصه و تیتر وار مهم ترین ویژگی های شبکه را می توان در موارد زیر برشمرد:
- شبکه‌ای زیربنایی
- فرابخشی
- گسترده با قابلیت دسترسی عمومی و آسان
- امکان دسترسی پرسرعت
- تضمین کیفیت خدمات و دارای توافق‌نامه سطح خدمات
- مطمئن و پایدار
- امن و سالم
- سازگاری با فناوری‌های نسل جدید
- قابلیت نظارت، مدیریت و کنترل در همه سطوح شبکه
- مقیاس‌پذیری بالا و قابل توسعه و توزیع شده
- استقلال از شبکه جهانی توام با دسترسی مدیریت شده به آن



چشم انداز شبکه ملی اطلاعات


در راستای نیل به اهداف برنامه پنجم توسعه شبکه ای ایجاد خواهد شد که به عنوان اصلی ترین زیرساخت اطلاعاتی و ارتباطی کشور در بر گیرنده اهداف راهبردی زیر در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خواهد بود:
- فراگیری خدمات الکترونیک شامل خدمات عمومی مانند دولت الکترونیک و افزایش بهره وری
- کاهش وابستگی به شبکه اینترنت و توانایی اعمال مدیریت حداکثری بر دسترسی به آن
- گسترش محتوای ایرانی اسلامی و بالا بردن سواد دیجیتال
- افزایش کسب و کار دیجتال و توسعه سهم ICTدر اقتصاد و استفاده از آن به عنوان موتور محرک توسعه
- افزایش امنیت و قابلیت اطمینان فضای دیجیتال


ماموریت شبکه ملی اطلاعات


- ایجاد زیرساخت مناسب توسط دولت برای انجام و ظایف حاکمیتی و شکستن انحصار همزمان با کاهش تصدی گری دولت در عرصه های غیر ضروری فناوری اطلاعات
- بهره برداری حداکثری از توان بخش خصوصی از طریق ایجاد فضای رقابتی عادلانه
- ایجاد بستر ارتباطی امن و پیشرفته برای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور
- ایجاد بستر های لازم جهت اطلاع رسانی و خدمت رسانی بهینه الکترونیکی به مردم
- ایجاد بستر لازم برای نگهداری و انتقال اطلاعات و خدمات ملی در داخل کشور
- ایجاد زمینه ای لازم برای تبدیل ایران به عنوان هاب و ترانزیت ترافیک منطقه
- صرفه جویی و کاهش هزینه های ارتباط با اینترنت

 


اهداف کیفی شبکه ملی اطلاعات


- معماری قابل ارتقاء برای شبکه ملی اطلاعات
- بومی¬سازی فناوری¬های سخت¬افزاری و نرم¬افزاری با تکیه بر نرم¬افزارهای متن¬باز و توسعه معماری باز
- بالا بردن جایگاه ایران در رتبه بندی توسعه ارتباطات
- افزایش درصد نفوذ اینترنت درکشور مطابق با استاندارد های جهانی
- بهبود وضعیت شاخصهای آمادگی الکترونیکی
- ایجاد زمینه های لازم برای توسعه علمی کشور
- ایجاد زمینه های نوین شغلی و اقتصادی و افزایش تولید ناخالص ملی
- ارتقاء شاخصهای امنیتی، پایین آوردن ریسک ضربه پذیری و مقابله با تحریم های احتمالی
- ایجاد امنیت و مصون ماندن اطلاعات از حملات اینترنتی
- برطرف کردن نیازهای کشور در حوزه های کسب و کار الکترونیکی، سلامت الکترونیک و آموزش الکترونیک
- ایجاد موتور جستجو گر ملی
- ایجاد ایمیل ملی در شبکه ملی اطلاعات
- ایجاد تلوزیون اینترنتی، ویدیو درخواستی، آموزش از راه دور، دور کاری، سلامت الکترونیک و تجارت الکترونیک، روی شبکه ملی اطلاعات


اهداف کمی شبکه ملی اطلاعات


- دسترسی کاربران ایرانی به پهنای باند 20 مگا بیت بر ثانیه در شبکه ملی اطلاعات
- 80 درصد پرداختها به صورت الکترونیکی
- ارائه الکترونیکی صد درصد خدمات دولت به دولت
- اتصال 60درصد از خانوارها و کلیه کسب و کارها به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت تا پایان برنامه پنجم
- کسب رتبه دوم منطقه ای سرانه پهنای باند و سایر شاخصهای ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان برنامه
- بدست آوردن سهم 2 درصد صنعت ICTدر تولید نا خالص داخلی تا آخر برنامه
- اتصال کلیه دستگاهها به شبکه ملی اطلاعات
- با افزایش باند پهن جهش در رشد تولید ناخالص ملی کشورتا پایان برنامه پنجم , (با توجه به اینکه افزایش 10 درصدی در ضریب نفوذ فناوری اطلاعات باعث افزایش تولید ناخالص ملی به میزان 4/1 درصد در کشورهای پیشرفته و 2/1 درصد در کشورهای توسعه یافته می شود.)

نقش شبکه‌ملی اطلاعات به عنوان تامین کننده‌ زیرساخت دولت‌ الکترونیکی
- تامین زیرساخت مناسب برای تبادل و اشتراک گذاری اطلاعات دستگاه‌های اجرایی (شبکه ارتباطی اختصاصی بین دستگاهی دولت و شبکه رایانش ابری اختصاصی)
- دسترسی پرسرعت دستگاه‌های اجرائی به شبکه ملی اطلاعات(شبکه‌های ارتباطی اختصاصی)
- ارتباط تمام دفاتر پیشخوان دولت به یکدیگر از طریق شبکه ملی اطلاعات (شبکه ارتباطی اختصاصی دفاتر پیشخوان دولت)
- ارائه خدمات الکترونیکی از طریق درگاه‌های خدمات و سامانه‌های اطلاعاتی تحت وب و دفاتر پیشخوان دولت (شبکه ارتباطی عمومی)
- دسترسی خانوارها و بنگاه‌های کسب و کار با پهنای باند پرسرعت به شبکه ملی اطلاعات (شبکه‌های دسترسی ارتباطی عمومی) برای دریافت خدمات الکترونیکی
- توسعه کارت هوشمند ملی و کاربری‌های آن برای دریافت خدمات الکترونیکی آحاد مردم از دستگاه‌های دولتی از سامانه‌های اطلاعاتی مستقر در زیرمجموعه‌های خدمت رسان آن دستگاه ها و درگاه‌های خدمات الکترونیکی تحت وب
- توسعه امضای الکترونیکی و گواهی دیجیتالی در خدمات بین دستگاهی، بنگاه‌های کسب وکار و مردم
- توسعه سامانه‌های اطلاعاتی و پنجره‌های واحد دستگاهی بمنظور تجمیع اطلاعات، خدمات به دستگاه ها، بنگاه‌های کسب وکار و مردم هم راستا با زیرساخت‌های تامین شده مورد نیاز
- توسعه خدمات الکترونیکی از طریق رسانه‌های فراگیر نظیر تلفن همراه


نقش شبکه‌ملی اطلاعات به عنوان تامین کننده‌ زیرساخت خدمات چندرسانه‌یی


- تامین و تقویت زیرساخت پرظرفیت و مناسب برای انتقال اطلاعات ترافیک منابع داخلی و خدمات چندرسانه ای (شبکه ارتباطی عمومی )
- تامین زیرساخت‌های پرظرفیت و مناسب برای ذخیره سازی اطلاعات وب و چندرسانه ای(شبکه را یانش ابری عمومی)
- اتصال پرسرعت خانوارها و بنگاه‌های کسب وکار به شبکه ملی اطلاعات(شبکه‌های دسترسی ارتباطی عمومی) برای دریافت خدمات چندرسانه ای و دسترسی به منابع داخلی از طریق این شبکه
- ایجاد مراکز مدیریت عملیات شبکه، پایش و سامانه‌های مدیریت منابع شبکه ای شامل آدرس‌های عددی، نام‌های دامنه و DNSها
- توسعه و مدیریت وب عمومی و اجتماعی هم راستا با توسعه ظرفیت و زیرساخت‌های مورد نیاز
- توسعه و مدیریت وب تجاری و فروشگاه‌های مجازی هم راستا با توسعه ظرفیت و زیرساخت‌های مورد نیاز
- توسعه و مدیریت وب آموزشی و دانشگاه ها و مراکز آموزشی مجازی هم راستا با توسعه ظرفیت و زیرساخت‌های مورد نیاز
- توسعه خدمات چندرسانه ای هم راستا با توسعه ظرفیت و زیرساخت‌های مورد نیاز
- راه اندازی خدمات عمومی وب داخلی نظیر موتورهای جستجو و پست الکترونیکی


نقش شبکه‌ملی اطلاعات به عنوان تامین کننده‌ زیرساخت وب عمومی، اجتماعی، تجاری و آموزشی

- توسعه و افزایش ظرفیت ارتباطات بین الملل و اینترنت جهانی بر حسب نیاز
- مدیریت میزان پهنای باند دسترسی کاربران داخلی از شبکه ارتباطی عمومی به اینترنت جهانی
- توسعه و تقویت سامانه پالایش هوشمند ملی هم راستا با افزایش ظرفیت‌های ارتباطات بین الملل و اینترنت جهانی
- ایجاد و توسعه سامانه‌های همکار مانند فهرست سفید با سامانه پالایش هوشمند ملی برای ارائه دسترسی اینترنتی ویژه به کاربران خاص مانند دانش آموزان، خانواده ها و ...
- ایجاد و توسعه موتورهای جستجوی داخلی فرامرزی برای رفع نیاز کاربران مطابق سیاست‌های نظام

بخش های شبکه ملی اطلاعات
بخش اختصاصی: زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی برای فراهم آوردن محیط امن تعامل پذیر بین دستگاه های اجرائی جهت انجام استعلامات الکترونیکی، اشتراک گذاری اطلاعات و تبادل خدمات الکترونیکی و در یک کلام تامین زیرساخت امن مورد نیاز دولت الکترونیک در کشور را فراهم نمود.
بخش عمومی: زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی برای تولید، توزیع خدمات و محتواهای الکترونیکی و فراهم نمودن دسترسی کاربران تجاری و خانگی به آنها و همچنین به اینترنت.
بخش های عمومی و اختصاصی شبکه ملی اطلاعات، هیچ نقطه اشتراکی ندارند و کاملا از یکدیگرمستقل هستند، صرفا از طریق مراکز داده ملی و دستگاهی در سطح ملی و مرکز کشور و از طریق مراکز داده استانی در سطح استانی بصورت سلسله مراتبی و بر اساس معماری اطلاعات و خدمات دستگاه ها، خدمات الکترونیکی از طریق درگاه های خدمات ، پنجره های واحد و دفاتر پیشخوان ارائه می گردد.
در بخش اختصاصی، شبکه همگانی دولت و تخصصی دستگاهی، از طریق مراکز داده ملی و دستگاهی در سطح ملی و مرکز کشور و از طریق مراکز داده استانی در سطح استانی بصورت سلسله مراتبی و بر اساس معماری اطلاعات و خدمات دستگاه ها دارای دروازه بین یکدیگر هستند. شبکه همگانی دولت بصورت فیزیکی کاملا مستقل است.

اجزای شبکه ملی اطلاعات
- زیرساخت ارتباطی موجود متناسب با نیاز برنامه، توسعه کمی (ظرفیت سازی) وکیفی(فناوری های نو، هم بندی وجداسازی) خواهد داشت و بخش های کاملا مستقل( بخش همگانی دولت) ایجاد خواهند شد.
- شبکه ملی اطلاعات بر اساس قانون برنامه شامل کل لایه ها و متروهای شهری به جزء لایه دسترسی می شود.
- زیرساخت اطلاعاتی سخت افراری شامل مراکز داده ملی و استانی در بخش دولتی و تجاری در بخش خصوصی خواهد بود.
- مرکز فرا اپراتوری مدیریت توسعه شبکه ایجاد خواهند شد.

نقش مراکز داده شبکه ملی اطلاعات

مراکز داده بانکی :
نقش اول: میزبانی پایگاه های اطلاعاتی جهت جمع آوری، دسته بندی اطلاعات و ارائه خدمات وب به بانک های زیر مجموعه
نقش دوم: میزبانی پایگاه های اطلاعاتی برای ارائه خدمات وب و اشتراک گذاری اطلاعات به بانک مرکزی و سایر دستگاه ها
نقش سوم: میزبانی درگاه ها، پنجره های واحد و وب سایت های بانک برای ارائه خدمات اطلاع رسانی و الکترونیکی در فضای عمومی
مراکز داده دولتی (ملی، استانی و دستگاهی):
نقش اول: میزبانی پایگاه های اطلاعاتی جهت جمع آوری، دسته بندی اطلاعات و ارائه خدمات وب به دستگاه های زیر مجموعه
نقش دوم: میزبانی پایگاه های اطلاعاتی برای ارائه خدمات وب و اشتراک گذاری اطلاعات به سایر دستگاه ها
نقش سوم: میزبانی درگاه ها، پنجره های واحد و وب سایت ها برای ارائه خدمات اطلاع رسانی و الکترونیکی در فضای عمومی
مراکز داده خصوصی:
نقش اول:میزبانی درگاه ها، پنجره های واحد و وب سایت ها برای ارائه خدمات اطلاع رسانی و الکترونیکی در فضای عمومی
نقش دوم: ارائه خدمات میزبانی توزیع شده محتواهای چند رسانه ای





١٠:٣٩ - دوشنبه ٨ شهريور ١٣٩٥    /    عدد : ٨٦٦٧٦    /    تعداد نمایش : ١٣٩٠


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پربیننده ترین مطالب

دسته‌بندی اخبار داخلی

دسته بندی مطالب

اشتراک در خبرنامه پیام آنلاین

با عضویت در خبرنامه پیام آنلاین از آخرین مطالب بلاگ و رویدادهای مهم دنیا با خبر شوید